माझी वाहिनी – लेख ६

मागील भाग वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा  
(हा लेख पहिल्यांदा ‘माझी वाहिनी’ या मराठी मासिकात प्रकाशित झाला होता)
वाचकहो आपल्या मनांत शेअरमार्केटबद्दल उत्सुकता निर्माण झाली असावी व मनातील भीतीसुद्धा थोडी कमी झाली असेल. त्या दृष्टीकोनातून जानेवारीपासून तुम्ही तयारी करीत आहात असे मी समजते. तुमची उत्सुकता जास्त न ताणता तुम्हा सर्वांना बरोबर घेवून शेअरमार्केटमध्ये फेरफटका मारावा असे मनाशी ठरवले खरे पण——
वाचकहो मी तुम्हाला एक कोडे घालणार आहे. त्याचे तुम्ही उत्तर दिले तर आपण जाऊ या शेअरमार्केटमध्ये फेरफटका मारायला आहे कबुल !
सांगा सांगा लवकर सांगा
असे आहे कां कोणते करीअर
नको पदवी नको व्यक्तिमत्व
नको मुलाखत नको परीक्षा
नाही आरक्षण नको शिक्षण
नको वशिला इथला तिथला
करा विचार सांगा लवकर
आहे कां असे कोणते करीअर
अहो विचार कसला करत बसलात ? तुम्ही व मी आता समोरासमोर नाही म्हणून, नाहीतर तुम्ही लगेच उत्तर दिले असते ‘शेअरमार्केट ‘. कारण फाटक MADAM, विचारणार म्हणजे उत्तर ‘शेअरमार्केट्च’असणार
मी तुम्हाला कोडे घालून कोड्यात टाकण्याच्या विचारात नाही. तुम्हाला काही मदत करता येत असेल तर करावी असे वाटते.
परंतु आता चालू आहे जून महिना. आता अनेक युवकांनी १०वी, १२वी ची परीक्षा दिली असेल. कोणकोणत्या क्षेत्रात करीअर करता येईल याचा विचार करत असतील, माहिती घेत असतील. व आपल्याला काय झेपेल याचाही विचार करत असतील, खर्चाचा आढावा घेत असतील. त्यांना काही मार्गदर्शन हा उद्देश आहे.
समजा काही युवकांनी काही क्षेत्र निवडले असेल पण जर काही आर्थिक अडचणींमुळे ते क्षेत्र झेपेल कां? अशी शंका असेल तर ‘COLLEGE’ सांभाळून किंवा सुट्टीच्या दिवसांत शेअरमार्केटमध्ये व्यवहार करून पैसे मिळवून त्याचा शेंक्षणिक खर्चासाठी उपयोग करू शकतील. त्यामुळे पालकांवरचा ताण कमी होईल व युवकांना त्यांच्या मनात जे करीअर करायचे असेल ते निवडता येईल. अशा प्रकारे शेअरमार्केट पुरकही बनू शकेल. माझ्यासारखे पूर्ण वेळ शेअरमार्केट करून पगारासारखे पैसेसुद्धा मिळवू शकता. मार्केटमध्ये व्यवहार करण्यासाठी वयाची, शिक्षणाची, गुणांची,  कसलीच अट नाही. घरात बसूनही व्यवहार करता येतो.
शारीरिक दृष्टीने दुर्बल असलेली मुले हा व्यवहार करू शकतात. मूक-बधीर असणारेही ‘SMS’ द्वारे शेअरमार्केटमधून पैसा मिळवू शकतात. स्त्री –पुरुष हा भेद तर नाहीच हे तुम्हाला माझ्या उदाहरणावरून कळले असेलच. शेअरमार्केट म्हणजे म्हणाल तर व्यवसाय व म्हणाल तर नोकरी आहे. जेवढी बुद्धी अधिक चालवाल, जेवढा अधिक वेळ द्याल, जेवढी जास्त गुंतवणूक कराल, जेवढी जास्त माहिती मिळवाल तेवढे तुमच्या उत्पन्नाचे प्रमाण वाढेल.
शेअरमार्केटमध्ये ‘बॉस ‘गिरी नाही, नोकर-मालक हा फरक नाही. सेवानिवृती सक्तीची नाही. जातीभेद नाही. समजा ‘टाटा स्टील ‘ या शेअरचा भाव ४००रुपये चालू आहे. अ आणी ब दोघांनी शेअर्स विकले जर त्यांचे शेअर्स ४००रुपये भावाने विकले गेले असतील दोघांनाही ४०० रुपये भावाच्या हिशेबाने त्यांनी जेवढे शेअर्स विकले असतील त्याचे पैसे मिळतील.
काही मुले खूप हुशार असतात. पण त्यांना संभाषणकला अवगत नसते. त्यामुळे लेखी परीक्षा उत्तीर्ण होतात. परंतु ‘इंटरव्यू’ मध्ये नापास होतात.देव सगळ्यांना चांगले व्यक्तीमत्व देवून जन्माला घालत नाही. त्यात त्या मुलांचा काय दोष. काही करीअरसाठी व्यक्तीमत्व आवश्यक असते. परंतु शेअरमार्केट व्यक्तीमत्व नसलेल्या व्यक्तीलाही सामावून घेते.
शेअर मार्केट ON THE JOB TRAINING मधूनच शिकता येत किंवा शिकावं असं म्हणा ना. ‘अनुभवातून शिक्षण, निरीक्षणातून शिक्षण’ हा मूलमंत्र लक्षात ठेवला की झाले!
शेअरमार्केट शिकल्यानंतर तुम्हाला पुढील संधी उपलब्ध होऊ शकतात. तुम्ही शेअरमार्केटमध्ये ‘FULL TIME ‘ PART TIME ‘ TRADER SWING TRADER, POSITIONAL TRADER, DAY TRADER , INVESTOR(ACTIVE  व PASSIVE), Broker, Sub-broker  बनू शकता. हे करण्यासाठी कुठल्याही सरटीफिकेशनची जरुरी नाही. पण जॉबसाठी आवश्यक त्या गोष्टींची पूर्तता केली पाहिजे.
(१)    ‘BOLT OPERATOR’
(२)   ‘Investment Advisor’
(३)   ‘WEALTH MANAGER’
(४)   ‘FUNDAMENTAL  ANALYST ’
(५)  ‘TECHNICAL  ANALYST’
(६)   ‘FINANCIAL  PLANNER’
(७)  ‘ARBITRATOR’
(९)   ‘PORTFOLIO  ADVISOR’
या संधी उपलब्ध होण्यासाठी काही ‘CERTIFICATION COURSE’ आवश्यक आहेत . हे कोर्स BSE व NSE चालवतात. या कोर्सेसची माहिती ‘BSE’ व ‘NSE’ च्या SITES वर उपलब्ध आहे.. परीक्षा ओन लाईन होतात. माझा शेअर मार्केटशी संबंध हा INVESTOR म्हणून पण मला या जॉब्सबद्दल जितकी माहिती आहे तितकी देते. अजून माहिती हवी असल्यास इंटरनेट वरून मिळेलच
शेअर मार्केट व त्याच्याशी संबंधीत क्षेत्रांमध्ये सतत बदल होत असतात, नवीन विचार , नवीन संकल्पना उदयास येत असतात. त्याप्रमाणे तुमच्यात सकारात्मक बदल करण्याची तयारी ठेवा. आणी त्यांचा उपयोग आपला फायदा वाढवण्यासाठी करता येईल याची काळजी घ्या .
आता तुम्हाला प्रश्न पडला असेल या करीअरसाठी कशाचीच गरज नाही असे कसे ? ‘MADAM’  खोटे तर बोलत नसतील? नाही अजिबात नाही, मी खोटे सांगत नाही. हा व्यवसाय टी व्ही वरचे‘BUSINESS CHANNEL’ पाहून फोन करून करता येतो.
फोन ,मोबाईल ,टी व्ही बहुतेकांच्या घरी असतोच. आणी नसेल तर खेडोपाडी ग्रामपंचायतीच्या ऑफिसमध्ये किंवा सार्वजनिक ठिकाणी दूरदर्शनची सोय असते.आता उरलासुरला प्रश्न खेळत्या भांडवलाचा. हा प्रश्न ‘POCKET MONEY’मधून, पालकांकडून थोडे पैसे उसने घेवून सोडवता येतो . शेअर विकल्यानंतर उसने पैसे परत करा व मिळालेला फायदा भांडवल म्हणून वापरा.
मला एवदेच सुचवायचे आहे की ज्या युवकांनी शेअरमार्केटचा विचार एक करीअर ऑप्शन म्हणून केला नसेल तर त्यांनी तो जरूर करावा.
चला तर मग आता आपल्या शेअर मार्केट च्या कथे कडे परत येवूया. तुम्हीपण म्हणत असाल कि – ‘MADAM’ फसवू नका आम्हाला ! कबूल केल्याप्रमाणे  शेअरमार्केटचे दर्शन घडवणार की नुसतचतुमचे प्रवचनच ऐकायचे !
हो हो ‘PROMISE’  म्हणजे  ‘PROMISE ‘ चला आताच्या आता शेअरमार्केटमधून फेरफटका मारून येऊ.
पण मला कळत नाही आहे की मी तुम्हाला दाखवू काय ? कारण ‘NSE’ (NATIONAL STOCK EXCHANGE ) व BSE ( BOMBAY STOCK EXCHANGE) मध्ये सुरक्षेच्या कारणामुळे प्रवेश करण्यास मनाई आहे. या इमारती बाहेरूनच बघून समाधान मानले पाहिजे. सर्व व्यवहार संगणकावरच होत असल्यामुळे कोठेही कसलाही माल दिसत नाही. बाजार फुललेला दिसत नाही. मालाला हात लावून पाहता येत नाही. अंगावर घालून बघता येत नाही. चव घेता येत नाही. घासाघीस करता येत नाही. कोठेही सेल नसतो, बाय १ गेट १असा फलक नसतो. या बाजारातला माल म्हणजेच कंपन्यान्चे शेअर्स पण या शेअर्सची जाहिरात करावी लागत नाही. खरेदी करणारे ग्राहक व विक्री करणारे व्यापारी दिसत नाहीत.त्यांची संख्या मात्र संगणकावर दिसते. शेअरमार्केट म्हणल तर आपल्या हातात असते. आपल्याबरोबर असते. घरातही असते दारातही असते .कारण हल्ली मोबाईलवर इंटरनेटची सुविधा असते . जो माल आपण कोठेही पहात नाही असे शेअर्स मात्र शेअर मार्केटमध्ये असतात. करोडो रुपयांची उलाढाल होत असते.उदाहरणार्थ सोन्याच्या खाणी,खनिज तेल,वायू, वीज पंखे मोटारी कपडा बिस्कीट यांचे उत्पादन करणाऱ्या कंपन्यान्चे शेअर्स.
जो भाव हवा असेल त्या भावाची ऑर्डर टाकावी. ऑर्डर पूर्ण होण्याच्याआधी रद्द करता येते, बदलता येते परंतु एकदा ऑर्डर पूर्ण झाली की शेअर्स परत करण्याची सोय नाही. पण तुम्ही ते पुन्हा विकू शकता.
मी तुम्हाला माझ्या ब्रोकरच्या ऑफिसमध्ये घेवून जाते. चला या माझ्याबरोबर
(१)    हे जे गृहस्थ बसले आहेत विचारपूस करून माहिती देत आहेत. फार्म भरून घेत आहेत. हे आहेत ‘MANAGER’
(२)   ज्या मुलांच्या कानाजवळ फोन चिकटले आहेत आणि जे ‘बोल्ट’समोर बसले आहेत, खरेदी विक्रीच्या ऑर्डर्स स्वीकारीत आहेत त्यांना म्हणतात ‘BOLT OPERATOR ‘
(३)   डाव्या बाजूला त्या छोट्याश्या केबिनमध्ये जो माणूस बसला आहे तो ‘ARBITRATOR’. हा माणूस ‘NSE’ व ‘BSE’ मध्ये असलेल्या शेअर्सच्या किमतीतील फरकाचा फायदा घेवून व्यवहार करतो.
(४)  हे चोघेजण आताच आले ‘बोल्ट’ समोर बसले, पटकन काहीतरी घ्या, काहीतरी विका म्हणाले व हसत हसत निघाले हे आहेत डेट्रेडर्स.
(५)  आत ज्या तीन खोल्या दिसत आहेत ना तेथे ‘COMMODITY’ ‘CURRENCY’ व STOCK DERIAVATIVE ‘ मध्ये व्यवहार होतात.
(६) कोपऱ्यात जो माणूस बसला आहे तो ‘INVESTMENT  CONSULTANT ‘ आहे
(७) या सभागृहात शेअरमार्केटच्या परीक्षांचे वर्ग चालतात. वरच्या मजल्यावर ‘डीलिंग रूम’’ आहे पण तेथे प्रवेश ‘RESTRICTED’ आहे.
तूर्तास तरी आपण मार्केटमधून घरी जाऊ या. सुट्टीच्या दिवशी असाच पुन्हा कधीतरी फेर फटका मारू!
आजचा भाग संपवण्य आधी एक अजून गोष्ट सांगायचीये – एकाद्या ज्योतिषाने तुमच्या कुंडलीवरून तुम्हाला या शेअरमधील गुंतवणूक लाभदायक ठरेल असे सांगितले म्हणून गुंतवणूक करू नका. अशा प्रकारे एखाद्यावर असलेल्या श्रद्धेमुळे किंवा अंधाश्रध्येमुळे बरेच लोक शेअर व्यवहारात फसतात. ही चर्चा आपण जुले महिन्याच्या अंकात करू.
या भागपासून मी तुम्हाला एक प्रश्न घालणार आहे. त्या प्रश्नाचे उत्तर तुम्हाला पुढील अंकात वाचावयास मिळेल. तर या भागातला प्रश्न आहे – ‘सिमेंट कंपन्यान्चे कोणते शेअर्स मार्केटमध्ये आहेत व त्याची किंमत काय?’
उत्तर शोधून ठेवा. बोलूच लवकर
पुढील भाग वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा

2 thoughts on “माझी वाहिनी – लेख ६

  1. Pingback: माझी वाहिनी – लेख ५ – चक्रव्यूह ‘Power of Attorney’ चा  | Stock Market आणि मी

  2. Pingback: माझी वाहिनी – लेख ७ | Stock Market आणि मी

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.