Tag Archives: CNBC

भाग २१ – उघडले स्वर्गाचे (मार्केटचे) चे दार !!

English: Phiroze Jeejeebhoy Towers which house...

English: Phiroze Jeejeebhoy Towers which houses the Bombay Stock Exchange (Photo credit: Wikipedia)


मार्केट केव्हा उघडतं व कसं उघडतं या गोष्टीची उत्सुकता शिगेला पोहोचली होती. एका प्रश्नाचं उत्तर मी CNBC वरून शोधलं. स्क्रीनवर ‘उलटी गिनती’ चालू होती. खालच्या बाजूच्या चौकोनात किती वाजले हे दाखवत होते. वाजले होते ९-३० व मार्केट उघडण्यास ३० मिनिटे शिल्लक होती. त्यावरून मार्केट १० वाजता उघडतं हे कळलं. हल्ली मार्केट ९-१५ ला उघडतं. ९.०० ते ९.१५ या वेळेत प्री-ओपनिंग (एस. एस. सी ची जशी पूर्व परीक्षा असते तसा) प्रकार सुरु झाला आहे.
आता उरलासुरला प्रश्न मार्केट कसं उघडतं याचा. माझ्या मनात अनेक विचार आले. उत्सुकता शिगेला पोहोचली.
मार्केट कसं उघडत असेल??
शाळेसारखे कि काय घंटा वाजणार , प्रार्थना होणार, नंतर शाळा सुरु होणार??
कि भाजी मंडईप्रमाणे? विकणाऱ्या बायका पुरुष माल घेवून येणार, पाणी शिंपून तयारी करणार, खरेदी करणारे भाव विचारून घासाघीस करणार, भाव पटला नाही तर पुढे निघून जाणार?
कि दुकान उघडतं त्याप्रमाणे विश्वासू कामगार कुलूप काढणार, शटर उघडणार, साफसफाई झाल्यावर सुरु??
किवा हिरवा सिग्नल दिसल्यावर गाडी येते त्याप्रमाणे काहीच कळत नव्हतं!!
मी आमच्या घरमालक आजीना (आम्ही त्यांना ताई असे म्हणतो.) नमस्कार करायला गेले. त्यांनी हातावर साखर दिली. म्हणाल्या
” यशस्वी हो!. मी मुंबई सगळी पालथी घातली आहे. दलाल स्ट्रीट म्हणून भाग आहे तीथे BSE मध्ये शेअर्सची ओरडून ओरडून लीलावासारखीच खरेदी विक्री चालते. लंब्या चौड्या वहीत बघून काहीतरी सांगत असत. तसचं आहे का हल्ली?”
‘मला पण माहित नाही, बघते’ असे सांगून मी निघाले.
ऑफिसमध्ये पोहोचले. काका आले होते. त्यांना म्हणाले
“आज मी मुद्दाम वेळात वेळ काढून मार्केट कसं उघडतं हे बघायला आलीये. कसं हो उघडतं मार्केट.?
काका म्हणाले
” मार्केट म्हणजे क्रिकेटची match बघा. सामन्याला जशी सुरुवात होते तशीच मार्केटची सुरुवात होते. आधी  ग्राउंड कसं आहे; बॉल वळेल कि नाही; कोणत्या बोलरची बोलिंग चालेल ह्या सगळ्याची चर्चा होते.  नंतर पंच येतात,नाणेफेक होते. मग BAT हलवत फलंदाज येतात आणी पहिला बॉल टाकला जातो. फ़क़्त मार्केटचं pitch वेगळ आणि match पण वेगळी. पण सगळं मीच सांगितल तर तुम्हाला काय मजा येणार? बसा  आणी प्रत्यक्ष बघा मार्केट कसं उघडतं ते”
ऑफिसमधल्या लोंकाचे रोजचेच रुटीन चालूच होतं . अविनाश म्हणाला
” तुम्हाला काही समजत नसेल तर मला विचारा. तुमची सुरुवात आहे म्हणून तुम्ही गोंधळला आहात. अहो तिसरी चौथी शिकलेली माणसे सुद्धा व्यवस्थित ट्रेडिंग करतात.”
डोळे व कान उघडे ठेवून मी लक्ष देवू लागले . लोक लगबगीने येत होते. वेगवेगळ्या शेअर्सच्या खरेदी विक्रीच्या ओर्डेर्स त्यांना हव्या असलेल्या भावाला देत होते.  एका BOLT वर अविनाश आणि दुसरया BOLT वर अमित काम करत होता.
आपण स्कूटरसाठी, कारसाठी order नोंदवतो तेव्हा आपल्याला त्याची नोंद मिळते. पण इथे सगळं  computerवरच होते. नाव आडनावाची गरज नव्हती. प्रत्येकजण आपला ट्रेडिंग अकौंट नंबर सांगत होता. इथे ट्रेड पूर्ण होण्याआधी आपल्याला order बदलत येते असही कळलं. शेअर्सची संख्या, भाव बदलाता येतो किवा ओर्देर पूर्णपणे रद्द करता येते हे हि लक्ष्यात आलं.
“शेअरमार्केटमध्येच आपण आपल्याला हव्या त्या भावाला खरेदी किवा विक्री करू शकतो असेच आहे का रे अविनाश?”
तो म्हणाला “तो भाव स्क्रीनवर दिसायला हवा ना ! अहो थांबा दोन सेकंदात मार्केट चालू होईल.”
बर ते जावू द्या! दोन सेकंद जातात न जातात तोच घंटा वाजली . मला खूप  मजा वाटली. खरोखरीच आपल्याला घंटा ऐकु येते तशीच . माझ्या देवाच्या मंदिराचे  दार उघडले असेच म्हणावे लागेल . मार्केट उघड्ण्याआधीच्या screenवरच्या स्थिर किमती हळू लागल्या. शेअर्सचे भाव बदलू लागले. संगणकावर तळाला एक पट्टी फिरू लागली . ज्यांच्या ज्यांच्या ओर्डरस पूर्ण झाल्या त्यांचे नंबर त्यापुढे खरेदी असेल तर निळ्या रंगात व विक्री असेल तर लाल रंगात दिसू लागले.  अविनाश व अमित हजर असलेल्या  माणसाना सांगू लागले आणि जे हजर नव्हते त्यांना फोनवरून सांगू लागले.प्रत्येकाच्या ओर्डरच्या निकालाविषयी ! त्या दिवशी मार्केट तेजीत होते BSE व NSE चे निर्देशांक सतत वाढत होते. या निर्देशांकाविषयी पुढच्या भागात सांगते.
काका म्हणाले ” Madam तुमचा पायगुण चांगला आहे. गेला आठवडाभर मार्केट मंदीत होते. असेच मार्केट तेजीत राहणार असेल तर आम्ही तुम्हाला पुढे बसायला जागा देवू. ”
अविनाश म्हणाला ‘आता बोलताना तुम्ही बसल्या आहांत हे लक्ष्यात ठेवूनच बोलायला लागणार.’
मी  थोड्याश्या रागातच म्हणाले “असे का म्हणता हो मी तुमचं काय घोडं मारलय?.”
“अहो तसे नाही madam आता काय तुमच्यासमोर शिव्या देवून बोलणार कि काय 🙂 ? चला ते सगळं नंतर बघू. बोलता बोलता लक्ष राहिलं नाही तर घाटा होईल.”
मीसुद्धा माझे शेअर्स  स्क्रीनवर पुढे आणून घेतले. माझा ट्रेडिंग अकौंट नंबर आला नव्हता त्यामुळे फ़क़्त  निरीक्षणच! पण एक गोष्ट मात्र नक्की झाली . माझ्या नवीन नोकरीची वेळ ठरली ती म्हणजे सकाळी १० ते दुपारी ३-३०:) . शनिवार रविवार सुट्टी कारण त्या दिवशी मार्केट बंद असेत. आता आपली भेट पुढील भागात.
पुढील भाग वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा 

भाग २० – वळलं नाही तरी बेहत्तर पण कळलं तरी पाहिजे !!

मी भारावलेल्या अवस्थेत घरी आले. एका वेगळ्याच विश्वात माझा प्रवेश झाला होता. ते एक ऑफिस होतं. पण ओफिससारख वातावरण नव्हतं. स्त्रियांनी मार्केटला की मार्केटनी स्त्रियांना वाळीत टाकलय हे कळत नव्हतं. तिथे मी एकटीच स्त्री होते पण त्यामुळे काही बिघडत नव्हत. मार्केट अगदी मला पाहिजे तसा अर्थार्जनाचा मार्ग होता. मार्केट माझ्याकडे degree मागत नव्हत कि अनुभव विचारत नव्हत. कॉम्पुटर चालवता येतो कि नाही यामुळे काही फरक पडत नव्हता. अर्थार्जन हा ज्याचा धर्म होता त्याला मार्केटमध्ये मुक्तद्वार होतं. तिथे पात्रतेचे कसलेच निकष नव्हते. माझ्यासारख्या ४२ वर्षाच्या गृहिणीला त्यावेळी अशाच संधीची गरज होती..
चला तर मग, आता परत आपल्या गोष्टीकडे वळूया. संद्याकाळ झाली यजमान आले पाठोपाठ मुलं आली. चहा-पाणी झाले, स्वयंपाक झाला, जेवणे झाली. झोपले तरी पण मार्केटचे विचार पाठ सोडेनात . जळी स्थळी काष्ठी पाषाणी ध्यानी मनी स्वप्नी सगळीकडेच शेअरचे विचार. सकाळ मात्र एका निश्चयानेच झाली. मार्केट आपल्याला अजून वळलं नाही तरी चालेल पण कळलं नक्की पाहिजे.
लवकर उठून घरातील कामं उरकून घेतली, डब्याची पोळीभाजी करून ठेवली. आठ साडेआठच्या दरम्यान सगळे घराबाहेर पडले. मी TV ऑन केला. CNBC channel लावला. काल ओफ्फिचे मध्ये कळल कि या channelवर दिवसभर शेअरमार्केटच्या सम्बंधातच सर्व कार्यक्रम असतात. काल ऑफिसमध्ये CNBC channelच चालू होता.
बरयाच शब्दांचे अर्थ मला ऑफिसमध्ये समजले नव्हते तेव्हा  मी थोडी गोंधळूनच गेले होते. मीच माझी समजूत काढली. समजा कुणी स्वयंपाकघरात फिरकले नाही. कधी स्वयंपाक केलेला नसेल तर आधण, मोहन, फोडणी. अळणी,भाजणी या शब्दांचे अर्थ कसे कळणार. साधा स्टोव्ह, शेगडी चूल पेटविता येणार नाही. काकडा बुडव,  पिन कर हि काय भानगड आहे हे कसं कळणार ? मग मला लाज वाटण्याचे काय कारण . समजावून घेवू . विचारू, ऎकु, शोधू म्हणजे कळेल. मुख्य म्हणजे लाज सोडून प्रयत्न करायला लागू . मला इंग्रजी येत असल्याने channel वर जे काही बोलत होते ते समजायला त्रास झाला नाही. पण इंग्लिश समजत नसत तर जरा कठीण झालं असत !! तसा आता तो पण प्रोब्लेम नाही कारण शेअर मार्केट वर आधारित बरेच हिंदी channel सुरु झालेत. तसे अजून मराठी channel सुरु व्ह्याचेत पण कोणाश ठावूक पुढे कदाचित ते पण होतील!!
CNBC वर  “ओपनिंग बेल” हा कार्यक्रम सुरु झाला.

  • ANCHORनि गुड मोर्निंग केलं.
  • पेपर मधल्या ज्या बातम्या ECONOMYशी संबंधीत होत्या त्यांचा आढावा घेतला
  • DOLLAR  RUPEE विनिमय दर दाखवला
  • ASIAN , AMERICAN  EUROPEAN मार्केट्स तेजीत का मंदीत बंद झाली हे दाखवलं
  • SENSEX आणी NIFTY चे निर्देशांकही दाखवलं.

आणि त्यामधलं मला काहीहि कळल नाही!! लग्नात भटजी म्हणत असतात ना बरचं काही जे आपल्याला कळत नाही, तसच काहीतरी झालं होतं. लग्न करायची घाई होती असं म्हणा पण मी सगळं ऐकून, समजून घ्यायचा प्रयत्न केला. त्या दिवशी खास काही कळलं नाही पण माझ्याकडच्या एका शेअरच नाव तेवढ दिसलं!!
मी जे ऐकलं ते डोक्यात ठेवलं. एक टाचण वही केली आणि त्यात लिहित गेले. त्याचा अर्थ मला जसा आणी जेव्हा समजला तसाच मी तुम्हालाही समजावून देईन. तूर्तास तरी तुम्हीसुद्धा माझ्यासारखाच करा, जे काही कळणार नाही ते शब्द लक्षात ठेवा आणि लिहून ठेवा. लहान मुलं किवा इयत्ता पहिलीतला विद्यार्थी जसा अर्थ लक्षात न येत फक्त शब्द लिहितो किंवा वाचतो अगदी तसं – कान, मण, पण खण !
अर्धा तास CNBC बघितला आणि मग ऑफिसमध्ये जायचं ठरवलं. कारण एकतर माझ्या शेअर्सचा आजचा भाव ऑफिसमध्येच कळणार होता आणि मार्केट उघडतं म्हणजे काय हे बघण्याची उत्सुकता होती. म्हणजे बाबा एखाद shutter उघडतात ? कि कुठलं button on करतात?
तुम्हाला पण उत्सुकता असेलच पण ती जरा अजून थोडी ताणली गेली तर काही हरकत नाही:) … पुढचं सांगतेच पण पण ते पुढच्या भागात !!
पुढील भाग वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा