Tag Archives: Story

भाग २४ – शुभमंगल सावधान !!

“या या MADAM लवकर या! जागा पकडायला लवकर आलेल्या दिसता!! आम्ही सगळयांनी एक ठराव पास केला आहे. तुमची एक जागा सोडूनच इतरांनी बसायचं.” कोणीतरी मी ऑफिसमध्ये आल्या आल्या म्हणालं.
मी म्हटल “बरररररर!! कुठे बसू ते तरी सांगाल की नाही?”
“ती बघा त्या BOLT च्या समोर डाव्या बाजूची भिंतीच्या जवळची जागा तुमची” मागून कुठून तरी आवाज आला. १०-१५ वर्ष झाली पण ऑफिस मधली माझी बसायची जागा अजूनही तीच आहे. कुणीही माझ्या गैरहजेरीत बसलं असेल तरी अजूनही मी आले की उठतात.
“आज आम्हाला पार्टी हवी.” अजून एक आवाज कुठूनतरी आला
“ देवू कि , अरे पण पार्टी  कशाबद्दल ?”
“ तुम्ही ओळखा पाहू.”
“माझा ट्रेडिंग अकौंट नंबर आला की  तुमच्यापैकी कोणाचं लग्न ठरलं?”.
“आईला MADAM अगदी बरोबर!. अहो अविनाशच लग्न ठरल कि”
“अरे मग पार्टी त्याने द्यायला पाहिजे ना?”.
“अहो MADAM तुमचा ट्रेडिंग अकौंट नंबर आलाय ना, म्हणून तुम्ही पार्टी द्यायची हो!!. तुम्हाला घरी तस पत्रही येईल . आता या नंबरवर तुम्ही शेअरचा व्यवहार करायचा. MADAM आता प्रोसीजर संपली. आता व्यवसाय करण्यासाठी तुम्हाला मार्केटचे दरवाजे उघडले आहेत.”
अविनाश म्हणाला
“MADAM सेवींग अकौंट उघडला, DEMAT अकौंट उघडला. INSTRUCTION SLIP बुक मिळालं. आता वाट कसली पहावयाची द्या बार उडवून आणि करा सुरुवात. शुभ मंगल सावधान होऊन जावू द्या!! सर्वजण अक्षता  टाकायला आहेतच.” ते एकूण अख्या ऑफिसमध्ये हशा पिकला
मी म्हटलं “ अरे बाबा शुभ आणी मंगल होण्यासाठी आधी सावधान व्हाव लागतं !! तुझ लग्न ठरलय ना? मग कळेलच तुला लवकर !!”. ऑफिस मधला हशा अजूनच वाढला
“बर… आता मला अजून काय करायला लागणार?” काकांकडे बघत मी विचारल
“ काहीहि नाही !!” काका म्हणाले
“आता प्रत्यक्ष मैदानात  उतरायचं !! खरेदीची विक्रीची ओर्डर टाकायची आणी फायदा कमवायचा…  यशस्वी व्हा, इतकच!! काही अडचण आल्यास मी मदत करीनच . हे ऑफिस तुमचचं समजा.” तो दिवस आहे आणि आजचा दिवस आहे, काकांचा शब्द अजूनही तीतीकच खरा आहे. काका आणि माझे ऑफिस मधले सहकारी यांच्या मदतीशिवाय मी काही मार्केटमध्ये टिकू शकले नसते इतकं नक्की !!
माझ्या डोक्यात परत चक्कर चालू !! ही ओर्डर टाकायची कशी?? हॉटेलमध्ये मेनू बघून देतो तशी की गस संपल्यावर नवीन सिलेंडरची देतो तशी? SCOOTER बुक करतो तशी की साधं वाण्याचं सामान ओर्डर  फोन करून सांगतो तशी? का बुट्टेदार पैठणीची ओर्डर द्यावी तशी.
हे सगळं घरी बसून तर कळणार नव्हतं!! ऑफिसमध्ये बसूनच ते समजून घ्यायचं होतं. त्यावरून माझ्या साठी मला स्वत:चे असे मार्केटचे नियम ठरवायचं होते.
“काका एक फोन करू कां ?”
“हो करा की त्यात काय विचारावयाचे” .
यजमानांना फोन करून सांगितलं की ट्रेडिंग अकौंट नंबर मिळाला एकदाचा!!. हे कळल्यावर त्यांनीही सुस्कारा सोडला. मला म्हणाले “आता तू आणी तुझं मार्केट, घाला गोंधळ”.
खरेदी करण्याचा प्रश्नच नव्हता. कारण पैसेच नव्हते. ४-८ दिवस मार्केटमध्ये बसले असताना ते इतरांना बोलताना ऐकलं होतं की दुसरे दिवशी खरेदीच्या रकमेचा चेक द्यावा लागतो. सगळे व्यवहार चेकनेच होतात. म्हणजेच वाण्याचे जसे महिनाअखेर पैसे देतो किंवा दुधवाल्याचं बिल, पेपरचं  बिल  महिनाअखेर देतो असं मार्केटमध्ये चालत नव्हतं. त्यामुळे शेअर उधारीने खरेदी करण्याचा प्रश्न मिटलेला होता. माल विकूनच पैसे उभे करावयाचे होते. रद्दीतूनच मला माझा मार्केटचा व्यवसाय उभा करायचा होता हे पूर्वी ठरवलं होतं त्यावर पुन्हा एकदा शिक्कामोर्तब झाले.
ओर्डर कशी टाकायची ते आता पुढच्या भागात बघू !!
पुढील भाग वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा 

भाग २२ – गुढी उभारा मार्केटची आणि काळजी घ्या या १० गोष्टींची

This is a picture of the Gudi that is raised o...
आज गुढीपाडवा! साडेतीन मुहूर्तापैकी एक!! माझ्या आयुष्यातला फारच महत्वाचा दिवस. दहा वर्षापूर्वी गुढीपाडव्याला मला माझा trading account नंबर मिळाला आणि माझं सगळं आयुष्य बदलून  गेलं. गेल्या दहा वर्षात शेअरबाजारातील प्रवासात मला अनेक अनुभवातून जावं लागलं आणि बरंच शिकता आलं. काही गुरुमंत्र मिळाले, आजच्या या मुहूर्तावर मी तेच तुम्हाला देणार आहे. चला तर मग सुरु करूया
1.       अंथरूण पाहून पाय पसरा
आपल्याजवळ असणारे भांडवल, फायदा मिळेपर्यंत थांबण्याची तयारी, तोटा सहन करण्याची ताकत याचा अंदाज घेवूनच शेअर खरेदी करा म्हणजे अंथरुणाबाहेर पाउल कधी जाणार नाही.
2.       ऐका जनाचे, करा मनाचे
ब्रोकेरच्या ऑफिसमध्ये, वर्तमानपत्रात, नियतकालिकात, टी .वी . च्या विविध channelवरून येणारे सल्ले अभिप्राय व शिफारशी अवश्य वाचा. पण त्या वाचून आपण आपल्या अभ्यासावर आधारित निर्णय घ्या
3.       प्रयत्नांती परमेश्वर
सतत माहिती मिळवा. आळस करू नका .शेअर किमत वाढत असेल किंवा कमी होत असेल तर त्याची कारण शोधा .त्यामुळे खरेदीविक्रीचा सौदा योग्य होऊन फायद्याचा परमेश्वर भेटेल.
4.       नवरा मरो नवरी मरो, दक्षिणेशी मतलब
खरेदी किवा विक्रीचा कोणताही सौदा तुम्हाला फायदेशीर असेल तरच करा. अनावश्यक सौदेबाजी टाळा.
5.       धीर धरी रे धीरापोटी, फळे असती रसाळ गोमटी
मार्केट पडत असेल किवा वाढत असेल तरी धीरानं निर्णय घ्या त्यामुळे कमीतकमी किमतीला खरेदी आणि जास्तीत जास्त किमतीला विक्री होऊन जास्तीत जास्त फायदा होईल .
6.       तिने घातली सरी म्हणून तुम्ही नका घालू दोरी
कोणताही मुद्दा प्रतिष्ठेचा बनवू नका. अंधानुकरण करू नका. कोणाशीही स्पर्धा किवा बरोबरी करू नका. स्वता:ला पचेल, रुचेल आणि झेपेल तितकच करा.
7.       थांबातर संपाल  
मार्केटचा व्यासंग सतत आणि पुरेसा हवा. त्यात खंड पडल्यास मार्केट तुम्हाला दूर फेकून पुढे निघून  जातं. येथे विलंब घातक ठरतो.
8.       हुरळली मेंढी आणि लागली लांडग्याच्या मागे
अफवांवर विश्वास ठेवू नका आणि वावटळीप्रमाणे येणाऱ्या बातम्यांच्या मोहजालात फसू नका.
9.       कशासाठी? पैश्यासाठी!! फायद्याच्या गोष्टीसाठी !! शेअरच्या खरेदीविक्रीसाठी !!
शेअर मार्केटमध्ये भावना, आवड, हेवादावा या गोष्टींना स्थान नाही. फायदा मिळवून देणारा शेअर चांगला आणि ठेवण्यास योग्य. नाव सोनुबाई आणि हाती कथलाचा वाळा असे शेअर्स घेवू नका.
10.   अति तेथे माती
आपल्याला किती फायदा हवा हे शेअर्स खरेदी करण्यापूर्वीच ठरवा. अमर्याद फायद्याची वाट बघत बसाल तर नुकसान होण्याची शक्यता वाढेल.
हे मंत्र मी चांगलेच गिरवले. त्यातून माझ्या शेअरमार्केट ची गुढी दिमाखात उभी राहिली आहे. कशी ते सविस्तर सांगेनच पण ते पुढच्या भागात.पण इतकं मात्र नक्की कि हे मंत्र तुम्ही लक्षात ठेवलेत आणी आचरलेत तर तुम्हालाही यश मिळेल.
गुढीपाडव्याला संकल्प करा आणि नियमानुसार आचरण करा. लक्ष्मी नक्कीच प्रसन्न होईल. तुमचा दिवाळीचा पाडवा आनंदाने साजरा होईल .देव तुम्हाला “अनंत हस्ते कमलावरांनी देता, किती घेशील दो करांनी” असे भरभरून देईल आणि तुमच्या आयुष्यात प्रसन्नता ओसंडून वाहील !!
पुढील भाग वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा 

भाग २१ – उघडले स्वर्गाचे (मार्केटचे) चे दार !!

English: Phiroze Jeejeebhoy Towers which house...

English: Phiroze Jeejeebhoy Towers which houses the Bombay Stock Exchange (Photo credit: Wikipedia)


मार्केट केव्हा उघडतं व कसं उघडतं या गोष्टीची उत्सुकता शिगेला पोहोचली होती. एका प्रश्नाचं उत्तर मी CNBC वरून शोधलं. स्क्रीनवर ‘उलटी गिनती’ चालू होती. खालच्या बाजूच्या चौकोनात किती वाजले हे दाखवत होते. वाजले होते ९-३० व मार्केट उघडण्यास ३० मिनिटे शिल्लक होती. त्यावरून मार्केट १० वाजता उघडतं हे कळलं. हल्ली मार्केट ९-१५ ला उघडतं. ९.०० ते ९.१५ या वेळेत प्री-ओपनिंग (एस. एस. सी ची जशी पूर्व परीक्षा असते तसा) प्रकार सुरु झाला आहे.
आता उरलासुरला प्रश्न मार्केट कसं उघडतं याचा. माझ्या मनात अनेक विचार आले. उत्सुकता शिगेला पोहोचली.
मार्केट कसं उघडत असेल??
शाळेसारखे कि काय घंटा वाजणार , प्रार्थना होणार, नंतर शाळा सुरु होणार??
कि भाजी मंडईप्रमाणे? विकणाऱ्या बायका पुरुष माल घेवून येणार, पाणी शिंपून तयारी करणार, खरेदी करणारे भाव विचारून घासाघीस करणार, भाव पटला नाही तर पुढे निघून जाणार?
कि दुकान उघडतं त्याप्रमाणे विश्वासू कामगार कुलूप काढणार, शटर उघडणार, साफसफाई झाल्यावर सुरु??
किवा हिरवा सिग्नल दिसल्यावर गाडी येते त्याप्रमाणे काहीच कळत नव्हतं!!
मी आमच्या घरमालक आजीना (आम्ही त्यांना ताई असे म्हणतो.) नमस्कार करायला गेले. त्यांनी हातावर साखर दिली. म्हणाल्या
” यशस्वी हो!. मी मुंबई सगळी पालथी घातली आहे. दलाल स्ट्रीट म्हणून भाग आहे तीथे BSE मध्ये शेअर्सची ओरडून ओरडून लीलावासारखीच खरेदी विक्री चालते. लंब्या चौड्या वहीत बघून काहीतरी सांगत असत. तसचं आहे का हल्ली?”
‘मला पण माहित नाही, बघते’ असे सांगून मी निघाले.
ऑफिसमध्ये पोहोचले. काका आले होते. त्यांना म्हणाले
“आज मी मुद्दाम वेळात वेळ काढून मार्केट कसं उघडतं हे बघायला आलीये. कसं हो उघडतं मार्केट.?
काका म्हणाले
” मार्केट म्हणजे क्रिकेटची match बघा. सामन्याला जशी सुरुवात होते तशीच मार्केटची सुरुवात होते. आधी  ग्राउंड कसं आहे; बॉल वळेल कि नाही; कोणत्या बोलरची बोलिंग चालेल ह्या सगळ्याची चर्चा होते.  नंतर पंच येतात,नाणेफेक होते. मग BAT हलवत फलंदाज येतात आणी पहिला बॉल टाकला जातो. फ़क़्त मार्केटचं pitch वेगळ आणि match पण वेगळी. पण सगळं मीच सांगितल तर तुम्हाला काय मजा येणार? बसा  आणी प्रत्यक्ष बघा मार्केट कसं उघडतं ते”
ऑफिसमधल्या लोंकाचे रोजचेच रुटीन चालूच होतं . अविनाश म्हणाला
” तुम्हाला काही समजत नसेल तर मला विचारा. तुमची सुरुवात आहे म्हणून तुम्ही गोंधळला आहात. अहो तिसरी चौथी शिकलेली माणसे सुद्धा व्यवस्थित ट्रेडिंग करतात.”
डोळे व कान उघडे ठेवून मी लक्ष देवू लागले . लोक लगबगीने येत होते. वेगवेगळ्या शेअर्सच्या खरेदी विक्रीच्या ओर्डेर्स त्यांना हव्या असलेल्या भावाला देत होते.  एका BOLT वर अविनाश आणि दुसरया BOLT वर अमित काम करत होता.
आपण स्कूटरसाठी, कारसाठी order नोंदवतो तेव्हा आपल्याला त्याची नोंद मिळते. पण इथे सगळं  computerवरच होते. नाव आडनावाची गरज नव्हती. प्रत्येकजण आपला ट्रेडिंग अकौंट नंबर सांगत होता. इथे ट्रेड पूर्ण होण्याआधी आपल्याला order बदलत येते असही कळलं. शेअर्सची संख्या, भाव बदलाता येतो किवा ओर्देर पूर्णपणे रद्द करता येते हे हि लक्ष्यात आलं.
“शेअरमार्केटमध्येच आपण आपल्याला हव्या त्या भावाला खरेदी किवा विक्री करू शकतो असेच आहे का रे अविनाश?”
तो म्हणाला “तो भाव स्क्रीनवर दिसायला हवा ना ! अहो थांबा दोन सेकंदात मार्केट चालू होईल.”
बर ते जावू द्या! दोन सेकंद जातात न जातात तोच घंटा वाजली . मला खूप  मजा वाटली. खरोखरीच आपल्याला घंटा ऐकु येते तशीच . माझ्या देवाच्या मंदिराचे  दार उघडले असेच म्हणावे लागेल . मार्केट उघड्ण्याआधीच्या screenवरच्या स्थिर किमती हळू लागल्या. शेअर्सचे भाव बदलू लागले. संगणकावर तळाला एक पट्टी फिरू लागली . ज्यांच्या ज्यांच्या ओर्डरस पूर्ण झाल्या त्यांचे नंबर त्यापुढे खरेदी असेल तर निळ्या रंगात व विक्री असेल तर लाल रंगात दिसू लागले.  अविनाश व अमित हजर असलेल्या  माणसाना सांगू लागले आणि जे हजर नव्हते त्यांना फोनवरून सांगू लागले.प्रत्येकाच्या ओर्डरच्या निकालाविषयी ! त्या दिवशी मार्केट तेजीत होते BSE व NSE चे निर्देशांक सतत वाढत होते. या निर्देशांकाविषयी पुढच्या भागात सांगते.
काका म्हणाले ” Madam तुमचा पायगुण चांगला आहे. गेला आठवडाभर मार्केट मंदीत होते. असेच मार्केट तेजीत राहणार असेल तर आम्ही तुम्हाला पुढे बसायला जागा देवू. ”
अविनाश म्हणाला ‘आता बोलताना तुम्ही बसल्या आहांत हे लक्ष्यात ठेवूनच बोलायला लागणार.’
मी  थोड्याश्या रागातच म्हणाले “असे का म्हणता हो मी तुमचं काय घोडं मारलय?.”
“अहो तसे नाही madam आता काय तुमच्यासमोर शिव्या देवून बोलणार कि काय 🙂 ? चला ते सगळं नंतर बघू. बोलता बोलता लक्ष राहिलं नाही तर घाटा होईल.”
मीसुद्धा माझे शेअर्स  स्क्रीनवर पुढे आणून घेतले. माझा ट्रेडिंग अकौंट नंबर आला नव्हता त्यामुळे फ़क़्त  निरीक्षणच! पण एक गोष्ट मात्र नक्की झाली . माझ्या नवीन नोकरीची वेळ ठरली ती म्हणजे सकाळी १० ते दुपारी ३-३०:) . शनिवार रविवार सुट्टी कारण त्या दिवशी मार्केट बंद असेत. आता आपली भेट पुढील भागात.
पुढील भाग वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा